Bu sayfanın son güncellenme tarihi: 31 Mart 2026
Addenbrooke Bilişsel Muayenesi-Revize Edilmiş (ACE-R)
Addenbrooke Bilişsel Muayenesi – Revize Edilmiş (ACE R), özellikle hafıza ve diğer bilişsel işlevleri (dkkat, dil becerileri, sözel akıcılık, görsel-uzamsal beceriler) değerlendirmek için kullanılan kısa bir nöropsikolojik tarama testidir. Test, İngiltere’deki Addenbrooke’s Hospital’da geliştirildiği için bu ismi almıştır.
ACE-R, bir uzman tarafından yüz yüze uygulanır ve genellikle 15–20 dakika sürer. Testte kişiden bazı kısa görevleri yerine getirmesi veya soruları cevaplaması istenir.
ACE-R çoğunlukla bilişsel gerileme şüphesi olduğunda, demans taramasında, hafıza şikâyetlerinin değerlendirilmesinde ve bilişsel işlevlerin genel bir ön değerlendirmesini yapmada.
ACE-R bir tarama testidir. Şüpheli bir sonuç çıkması durumunda tanı ve tedavi için hekim yönlendirmesi yapılır.
Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE)
Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE), kişinin bilişsel işlevlerini (hafıza, dikkat, oryantasyon, dikkat ve hesaplama, kısa süreli bellek, dil becerileri, basit görsel-uzamsal beceriler vb.) hızlı bir şekilde değerlendirmek için kullanılan kısa bir tarama testidir. Test ilk olarak psikiyatrist Marshal F. Folstein, Susan E. Folstein ve Paul R. McHugh tarafından geliştirilmiştir.
Mini-Mental testi genellikle bir uzman tarafından yüz yüze uygulanır ve yaklaşık 10–15 dakika sürer. Test sırasında kişiye bazı sorular sorulur ve küçük görevler yapması istenir.
Mini-Mental testi çoğunlukla hafıza şikâyetlerini değerlendirmek, bilişsel gerileme veya demans taraması yapmak ve bilişsel işlevlerdeki değişimi takip etmek amacıyla uygulanır.
MMSE bir tarama testidir. Şüpheli bir sonuç çıkması durumunda tanı ve tedavi için hekim yönlendirmesi yapılır.
İz Sürme Testi
İz Sürme Testi (Trail Making Test), kişinin dikkat, işlem hızı ve yürütücü işlevlerini değerlendirmek için kullanılan kısa bir nöropsikolojik testtir. En yaygın kullanılan versiyonu Ralph M. Reitan tarafından geliştirilmiştir.
Test genellikle kâğıt-kalem formatında uygulanır ve iki bölümden oluşur. İlk bölümde kişiden sayıları (1-2-3 gibi) sırayla çizgiyle birleştirmesi istenir. İkinci bölümde ise kişi sayılar ve harfler arasında sırayla geçiş yaparak bağlantı kurar. Örneğin: 1-A-2-B-3-C şeklinde ilerlemesi beklenir.
Testin süresi genellikle 5–10 dakika civarındadır.
Bu test çoğunlukla genel bilişsel değerlendirme süreçlerinde, nöropsikolojik değerlendirmelerde, dikkat ve yürütücü işlevlerde olası zorlukları anlamak için, bazı nörolojik veya psikiyatrik durumların değerlendirilmesinde kullanılır.
İz Sürme Testi bir tarama testidir. Şüpheli bir sonuç çıkması durumunda tanı ve tedavi için hekim yönlendirmesi yapılır.
Sayı Menzili Testi
Sayı Menzili Testi (Digit Span Test), kişinin kısa süreli belleğini ve dikkat kapasitesini değerlendirmek için kullanılan kısa bir bilişsel testtir.
Test sırasında uygulayıcı, kişiye belirli sayılar okur ve kişinin bu sayıları tekrar etmesi istenir. Test, ileri sayı tekrarı ve geri sayı tekrarı olmak üzere iki bölümden oluşur.
Sayı Menzili testi bir tarama testidir. Şüpheli bir sonuç çıkması durumunda tanı ve tedavi için hekim yönlendirmesi yapılır.
Stroop Testi
Stroop Testi, kişinin dikkat kontrolü, bilişsel esneklik ve yürütücü işlevlerini ölçmek için kullanılan yaygın bir nöropsikolojik testtir. Test, 1935 yılında psikolog John Ridley Stroop tarafından geliştirilmiştir. Testin temel prensibi, kişinin görsel bilgi ile kelime anlamı arasındaki çelişkiyi çözmesini ölçmektir.
Stroop Testi dikkat ve odaklanma, bilişsel kontrol / inhibisyon (uygunsuz cevabı engelleme), yürütücü işlevler, Bilişsel esneklik (farklı bilgi kaynakları arasında geçiş yapabilme) hakkında bilgi verir.
Nöropsikolojik değerlendirme süreçlerinde, dikkat ve yürütücü işlevlerle ilgili olası zorlukları belirlemek için, bazı psikiyatrik veya nörolojik durumlarda bilişsel kontrolü ölçmek içinve bilişsel performansın izlenmesi ve takibi amacıyla uygulanır.
Stroop testi bir tarama testidir. Şüpheli bir sonuç çıkması durumunda tanı ve tedavi için hekim yönlendirmesi yapılır.
Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi (Öktem SBST),
Öktem Sözel Bellek Süreçleri Testi (Öktem SBST), sözel bilgi öğrenme ve belleğin farklı süreçlerini değerlendirmek için geliştirilmiş standart bir nöropsikolojik testtir. Türkiye’de psikolog Prof. Dr. Öget Öktem tarafından geliştirilmiş ve normatif verileri çalışılmıştır, özellikle sözel bellek becerilerini (sözel bilgiyi öğrenme (edinebilme), bir süre sonra hatırlama (geri çağırma), tanıma (seçme / ayırt etme)) ayırt etmeye yardımcı olur.
Test sözel belleğin pek çok bileşenini kapsar:
• Öğrenme kapasitesi – yeni kelimeleri ne kadar hızlı öğrenebildiği
• Kısa dönem hatırlama – listeyi okuduktan hemen sonra geri getirme
• Uzun dönem (gecikmeli) hatırlama – belirli süre sonra akıldan çıkmayanları hatırlama
• Tanıma becerisi – daha önce verilen kelimeleri tanıyabilme
Bu yönler, bellek deposuna alma, depolama ve geri çağırma süreçlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesini sağlar.
Öktem SBST nöropsikolojik değerlendirme süreçlerinde, demans ve bilişsel gerileme riskini araştırmada ve bilişsel performansı izlemek amacıyla yaygın olarak kullanılır.
Öktem SBST testi bir tarama testidir. Şüpheli bir sonuç çıkması durumunda tanı ve tedavi için hekim yönlendirmesi yapılır.